• 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35
  • 36
  • 37
  • 38
  • 39
  • 40
  • 41
  • 42
  • 43
  • 44
  • 45
  • 46
  • 47
  • 48
  • 49
  • 50
  • 51
  • 52
  • 53
  • 54
  • 55
  • 56
  • 57
  • 58
  • 59
  • 60
  • 61
  • 62
  • 63
  • 64
  • 65
  • 66
  • 67
  • 68
  • 69
  • 70
  • 71
  • 72
  • 73
  • 74
  • 75
  • 76
  • 77
  • 78
  • 79
  • 80
  • 81
  • 82
  • 83
  • 84
  • 85
  • 86
  • 87
  • 88
  • 89
  • 90
  • 91
  • 92
  • 93
  • 94
  • 95
  • 96
  • 97
  • 98
  • 99
  • 100
  • 101
  • 102
  • 103
  • 104
  • 105
  • 106
  • 107
  • 108
  • 109
  • 110
  • 111
  • 112
  • 113
  • 114
  • 115
  • 116
  • 117
  • 118
  • 119
  • 120
  • 121
  • 122
  • 123
  • 124
  • 125
  • 126
  • 127
  • 128
  • 129
  • 130
  • 131
  • 132
  • 133
  • 134
  • 135
  • 136
  • 137
  • 138
  • 139
  • 140
  • 141
  • 142
  • 143
  • 144
  • 145
  • 146
  • 147
  • 148
  • 149
  • 150
  • 151
  • 152
  • 153
  • 154
  • 155
  • 156
  • 157
  • 158
  • 159
  • 160
  • 161
  • 162
  • 163
  • 164
  • 165
  • 166
  • 167
  • 168
  • 169
  • 170
  • 171
  • 172
  • 173
  • 174
  • 175
  • 176
  • 177
  • 178
  • 179
  • 180
  • 181
  • 182
  • 183
  • 184
  • 185
  • 186
  • 187
  • 188
  • 189
  • 190
  • 191
  • 192
  • 193
  • 194
  • 195
  • 196
  • 197
  • 198
  • 199
  • 200
  • 201
  • 202
  • 203
  • 204
  • 205
  • 206
  • 207
  • 208
  • 209
  • 210
  • 211
  • 212
  • 213
  • 214
  • 215
  • 216
  • 217
  • 218
  • 219
  • 220
  • 221
  • 222
  • 223
  • 224
  • 225
  • 226
  • 227
  • 228
  • 229
  • 230
  • 231
  • 232
  • 233
  • 234
  • 235
  • 236
  • 237
  • 238
  • 239
  • 240
  • 241
  • 242
  • 243
  • 244
  • 245
  • 246
  • 247
  • 248
  • 249
  • 250
  • 251
  • 252
  • 253
  • 254
  • 255
  • 256
  • 257
  • 258
  • 259
  • 260
  • 261
  • 262
  • 263
  • 264
  • 265
  • 266
  • 267
  • 268
  • 269
  • 270
  • 271
  • 272
  • 273
  • 274
  • 275
  • 276
  • 277
  • 278
  • 279
  • 280
  • 281
  • 282
  • 283
  • 284
  • 285
  • 286
  • 287
  • 288
  • 289
  • 290
  • 291
  • 292
  • 293
  • 294
  • 295
  • 296
  • 297
  • 298
  • 299
  • 300
  • 301
  • 302
  • 303
  • 304
  • 305
  • 306
  • 307
  • 308
  • 309
  • 310
  • 311
  • 312
  • 313
  • 314
  • 315
  • 316
  • 317
  • 318
  • 319
  • 320
  • 321
  • 322
  • 323
  • 324
  • 325
  • 326
  • 327
  • 328
  • 329
  • 330
  • 331
  • 332
  • 333
  • 334
  • 335
  • 336
  • 337
  • 338
  • 339
  • 340
  • 341
  • 342
  • 343
  • 344
  • 345
  • 346
  • 347
  • 348
  • 349
  • 350
  • 351
  • 352
  • 353
  • 354
  • 355
  • 356
  • 357
  • 358
  • 359
  • 360
  • 361
  • 362
  • 363
  • 364
  • 365
  • 366
  • 367
  • 368
  • 369
  • 370
  • 371
  • 372
  • 373
  • 374
  • 375
  • 376
  • 377
  • 378
  • 379
  • 380
  • 381
  • 382
  • 383
  • 384
  • 385
  • 386
  • 387
  • 388
  • 389
  • 390
  • 391
  • 392
  • 393
  • 394
  • 395
środa, 23 październik 2013 04:46

Zostałem okradziony - jestem pokrzywdzony cz.II

Napisała 

pokrzywdzony 2Będąc pokrzywdzonym, jesteśmy również obciążeni pewnymi POWINNOŚCIAMI. Należy jednak przyznać, że wszystkie z nich mają na celu prawidłowe przeprowadzenie i zakończenie postępowania karnego.

Istotną sprawą dla pokrzywdzonego jest obowiązek podania nowego adresu przy zmianie miejsca zamieszkania lub nie przebywaniu pod wskazanym wcześniej adresem. Dlaczego? Bo jeśli zaniecha tego działania, wówczas pisma wysyłane na dotychczasowy adres będą traktowane jako doręczone. Więc ze względu na własny interes i dobro, pokrzywdzony powinien podać organom nowy adres do doręczeń. Nie odnosi się to do osoby pozbawionej wolności, która nie podała nowego adresu, ze względu na to, iż ta zmiana miejsca zamieszkania nie nastąpiła dobrowolnie, z własnej woli, lecz przymusu. Oczywiście, organ procesowy musi pouczyć pokrzywdzonego o tym obowiązku, a by móc później to od niego egzekwować.

 

Pokrzywdzony, tak jak i świadek, ma obowiązek stawiać się na każde wezwanie organu procesowego. Jeżeli nie usprawiedliwi swojej nieobecności lub bez zezwolenia organu oddali się od miejsca czynności przed jej zakończeniem, można wobec niego nałożyć karę pieniężną do 10.000 zł, a nawet zarządzić jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie.

 

W momencie, gdy karalność czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego, nie może on sprzeciwić się badaniom, które nie są połączone z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym, np. szpitalu.

 

Jeśli zaistnieją wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania albo odtwarzania przez niego spostrzeżeń, to sąd i prokurator mogą zarządzić jego przesłuchanie z udziałem biegłego lekarza lub psychologa. Podkreślam, iż muszą zachodzić uzasadnione okoliczności wskazujące na możliwość istnienia stanu obniżającego zdolność relacjonowania faktów.  A jak wynika z orzeczeń SN, biegły psycholog ma przedstawić po przeprowadzeniu badań, opinię dot. wyżej wymienionych problemów.

 


WYKONYWANIE PRAW POKRZYWDZONEGO

 

Omawiane zagadnienie ma duże znaczenie w praktyce, ponieważ często występują sytuacje, w których pokrzywdzony nie ma zdolności do czynności procesowych, jest małoletni lub nieporadny, czy doszło do śmierci pokrzywdzonego. I wtedy pojawia się pytanie, czy organ procesowy „zapomina” o pokrzywdzonym i prowadzi postępowanie bez niego, nie uwzględniając jego interesów, czy ktoś jednak jest uprawniony do reprezentowania pokrzywdzonego i wstępuje w jego miejsce?

 

Poniżej spróbuję wyjaśnić wszelkie procedury dotyczące wspomnianych zdarzeń.

 

Jeśli pokrzywdzony jest osobą nieporadną ze względu na wiek lub stan zdrowia, wówczas jego prawa może wykonywać osoba, pod której opieką stale pozostaje. Co ważne, działania opiekuna nie wyłączają działań podejmowanych przez pokrzywdzonego, o ile nie jest on pozbawiony zdolności do czynności procesowych. Trzeba wiedzieć, że celem ustawodawcy było odciążenie od procedur osób starszych, tak by istniała szansa na ich zastępstwo prawne z urzędu.

 

Gdy pokrzywdzonym jest podmiot niebędący osobą fizyczną, wówczas czynności procesowe wykonują podmioty uprawnione do działania w jego imieniu na podstawie przepisów szczególnych. Chodzi tutaj o organ statutowy lub ustawowy osoby prawnej. Ponadto, w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż za przedsiębiorcę czynności procesowe w postępowaniu karnym może wykonywać prokurent. W praktyce pojawił się jednak problem ze stosowaniem tej normy do  ułomnych osób prawnych, jakimi są osobowe spółki handlowe. Otóż, k.c. wskazuje na odpowiednie stosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, jednak w tym przypadku, ze względu na naturę strukturalną tych jednostek, nie jest to możliwe. Dlatego czynności procesowe za, np. spółkę jawną, dokonują osoby uprawnione do reprezentacji zgodnie z przepisami ustrojowymi dot. spółki jawnej, czyli jej wspólnicy.

 

W przypadku małoletności pokrzywdzonego albo ubezwłasnowolnienia całkowitego/częściowego, jego prawa może realizować przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą stale pozostaje. Należy podkreślić, iż przedstawiciel ustawowy ma uprawnienie do wykonywania wszelkich czynności przysługujących pokrzywdzonemu, i nawet jeśli są na niekorzyść pokrzywdzonego to i tak są skuteczne!

 

Za małoletniego czynności wykonują rodzice mający władze rodzicielską, mogą to robić samodzielnie, jak i wspólnie. W orzecznictwie akcentuje się, iż jeśli oskarżonym jest jeden z rodziców, to drugi w tym postępowaniu nie może wykonywać praw pokrzywdzonego małoletniego. Wtenczas sąd opiekuńczy musi wyznaczyć kuratora do reprezentacji małoletniego w postępowaniu karnym. Za wyjątek od powyższego uważa się sprawy, gdzie jeden z rodziców dopuścił się niealimentacji.

 

W sytuacji śmierci pokrzywdzonego rozróżnia się następujące przypadki:

  • gdy pokrzywdzony zmarł przed wszczęciem postepowania:

wtedy osoba najbliższa dla pokrzywdzonego, może jako strona zastępcza wykonywać prawa, które przysługiwałyby zmarłemu, gdyby żył;

jeśli brak jest osób najbliższych lub ich nie ujawniono, wtedy prawa pokrzywdzonego wykonuje prokurator działający z urzędu;

  • jeśli pokrzywdzony był:

powodem cywilnym - wtedy w jego prawa mogą wstąpić osoby najbliższe i dochodzić roszczeń przysługujących im i zmarłemu, dzięki temu postępowanie będzie się dalej toczyć. Jeśli nikt nie wstąpi za zmarłego, to postępowanie będzie toczyć się dalej, ale sąd pozostawi powództwo bez rozpoznania;

 

oskarżycielem posiłkowym ubocznym- osoba najbliższa w każdym etapie procesu może przystąpić do postępowania w charakterze nowej strony. Niezależnie od tego, czy będzie nowa strona, postępowanie nadal będzie trwało;

 

oskarżycielem prywatnym lub posiłkowym subsydiarnym - sąd ma obowiązek w tej sytuacji zawiesić postępowanie, a osoba najbliższa w ciągu 3 miesięcy od śmierci pokrzywdzonego musi zdecydować czy wstępuje w prawa zmarłego jako nowa strona. Jeśli zdecyduje się na udział, to postępowanie toczy się dalej z nową stroną, a jeśli nie- to sąd umorzy postępowanie.

 

Wykonywanie praw za pokrzywdzonego przestępstwem przeciwko osobom wykonującym pracę zarobkową, przysługuje organom Państwowej Inspekcji Pracy, jeśli przestępstwo ujawniły w zakresie swojego działania lub wystąpiły o wszczęcie postępowania. Warto pamiętać, że PIP może działać w postępowaniu bez względu na aktywność pokrzywdzonego. W związku z tym, żaden z tych podmiotów nie ogranicza swoim działaniem drugiego podmiotu.

 

K.p.k przewiduje również możliwość realizowania praw pokrzywdzonego przez organy kontroli państwowej (czyli Najwyższą Izbę Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Państwową Inspekcję Pracy, Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, organy kontroli skarbowej) i samorządowej (Regionalne Izby Obrachunkowe), o ile spełnione są następujące przesłanki:

 

  • w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania
  • w sprawach, gdzie wyrządzono szkodę w mieniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, pokrzywdzony nie podjął działań.

 

 

 

Czytany 2312 razy

Wzory pism

Jak to załatwić

Newsy


"Wieloletni program inwestycji kolejowych do roku 2015"
czwartek, 07, listopad 2013
We wtorek Rada...

"Janosikowe" pod lupą Trybunału Konstytucyjnego
niedziela, 09, grudzień 2012
  W tym tygodniu ...

Wyszukaj

Odwiedza nas

Odwiedza nas 354 gości oraz 0 użytkowników.

Sondaż

Jak oceniasz pracę polskich sądów?

Czasopismo PrawoProsto.pl

wydawca: Łukasz Kasza

ul. Spółdzielcza 3

44-336 Jastrzębie-Zdrój

ISSN 2299-4408

red. naczelny: Łukasz Kasza